Mazhinji mazita nemazita ebvunzo [1] vanoshandisa mifananidzo sekutsigira kukwezva kugadzirwa kwemazwi nemitsara. Mimwe bvunzo inoshandisa zvinhu zvepanyama. Sei? Dzidziso dzakabvumidzwa kwazvo pakugadziriswa kwemitauro dzinobvumirana pamusoro pekuvapo kwenzvimbo imwe chete yesemantic (zvinoita, kutaura zvazviri, kusava neupfumi kufunga kuti kune nzvimbo yemasikirwo emifananidzo yatinoona uye imwe yemazwi atinonzwa), asi panguva imwe chete ivo havatendi kuti nzira dzakasiyana dzekuisa dzinovasvikira pamwe chete nyore.

 

Kune vamwe zvinogona kutaridza sezvisingakoshi, semuenzaniso, kuti mufananidzo wesando unogona kuvimbisa kupinda nekukasira kune hunhu hwesando pane izwi rekuti "sando" (iyo yekupedzisira iri, semazwi ese mumutauro wedu, zvinopesana); zvisinei, tinogona kutungamirwa kufunga kuti zvese zviri zviviri mufananidzo wesando uye neshoko rekuti "sando" vanamwari chete mikana yekuwana kune pfungwa yesando, uye nekudaro zvisinei neiyo chiteshi, masemantic maitiro anoshandiswa chete nepfungwa yesando. Zvimwe zvidzidzo, kusanganisira Muumbi wezvakaitika kare wa1975 [2] zvakaratidza kuti handizvo, uye vakazviita nekuratidza nguva dzakasiyana dzemazita zvichienderana nechiteshi chakasiyana chakashandiswa.

 

Kana zvirizvo, kubva pagore rechipiri repuraimari zvichienda mberi, kuverengwa kweshoko kuchikurumidza kupfuura kutumidzwa kwemufananidzo waro, ichokwadi zvakare kuti kupihwa kwechinhu (semuenzaniso, tafura) kuchikamu, kuri inokurumidza kana chinhu chikaunzwa semufananidzo uye kwete sezwi rakanyorwa. Vanyori vazhinji vanotaura mune iyi pfungwa ye kuwana mukana (nongedzo yakanangana pakati pechisimudziro nechinangwa) e hukama hwakakomborerwa (kubatana pakati pechimiro chechimiro chekusimudzira uye semantic zvimiro zvakabatana nezviito zvaro) zvezvinhu - nemifananidzo - zvine chekuita nesemantic maitiro.


 

Ndeapi mukana wekupinda patinowana humbowo hwakawanda?

  1. Zvinhu zvine rombo rakanaka kuwana kurangarira semantic zvine chekuita nemazwi [2]
  2. Mashoko ane mukana wakakosheswa wekuwana mafonogodhi maitiro achienzaniswa nemifananidzo [2]
  3. Kunyanya, pakati pezvinhu zvese zvinechekuita nesemantic, zvinhu zvine mukana wekupinda muchiito chinofanira kuitwa [3]

 

Mumakore achangopfuura makore, nekubuda kwe "akaitwa" dzidziso (ona, pakati pevamwe, Damasio) zvimwe zvakaedzwa zvakaitwa pane semantic activation inoenderana nezvinhu zvatinoshandisa. Mune ongororo ichangoburwa [4] vanhu vakabvunzwa kuti vapindure (nekufambisa lever kumberi kana kumashure) mushure mekucherechedza mifananidzo, kusarudza kuti:

  • Kuedza A: chinhu chakashandiswa kuenda kumuviri (ex: bhurasho rezino) kana kure nacho (ex: nyundo)
  • Kuedza B: Chinhu chacho chakagadzirwa nemaoko kana kuti zvaive zvakasikwa

 

Vanyori vakaenda kunoona iko kusangana, kana kana ivo vatori vechikamu vakakurumidza kupindura kana paine kuwirirana pakati perudzi rwechinhu uye kufamba kweye lever (semuenzaniso: bhurasho remazino, kana chinhu chekushandisa pandiri - lever pasi). Kana, muchiitiko chekutanga, kuvepo kwehukama hwehukama kwakapotsa kwatorwa kunge kuri kureruka, zvainakidza kucherechedza kuti, kunyangwe mukuyedza B, uko mubvunzo wanga usina hukama nekuzvishandira pachako kana kure newe, kusangana zvakaitika zvakadaro here. Mune imwe pfungwa, mufananidzo wechinhu "unomutsa" chiito nenzira yakasununguka kunyangwe kana mubvunzo watabvunzwa usina hukama nekushandisa kwawo.

 

Ruzivo rwekuwana, nekudaro, inoita kunge chiitiko chisingatarise chete zvinoonekwa zvechinhu, asiwo huviri hwedu uye nemabatiro atinoita nazvo.

Bibliographie

 

[1] Andrea Marini, Sara Andreetta, Silvana del Tin & Sergio Carlomagno (2011), Maitiro ematanho ekuongorora mutauro werondedzero muaphasia, Aphasiology, 25:11,

 

[2] Muumbi, MC, Faulconer, B. (1975). Nguva yekunzwisisa mifananidzo uye mazwi.muzvarirwo,253, 437-438.

 

[3] Chainay, H., Humphreys, GW Akawana mukana wekuita chiito chezvinhu zvine hukama nemazwi. Psychonomic Bulletin & Ongororo 9, 348-355 (2002). 

 

[4] Scotto di Tella G, Ruotolo F, Ruggiero G, Iachini T, Bartolo A. Kuenda uye kure nemuviri: Kukosha kwenzira yekushandisa mukunyora zviito zvine chekuita nechinhu. Quarterly Journal yeAcyumental Psychology. 2021;74(7):1225-1233.

 

 

Kutanga typing uye pinda Enter kuti utsvage

mhosho: Content achachengetwa !!
Yakawana dysgraphiaSemantic kutaura kwemazwi